مرتضی شعبانی کارگردان مستند «نبض در خط مقدم» در گفتگو با خبرنگار مهر درباره انگیزه ساخت و موضوع این اثر بیان کرد: آغاز جنگ اکتبر و رسیدن دامنه آن به لبنان و شروع درگیریها عامل اصلی شروع ساخت این مستند بود. شاید حدود یک هفته یا سه چهار روز از شهادت سیدحسن نصرالله گذشته بود که ما با تیم خود راهی بیروت شدیم. تا زمان جنگ ۱۲ روزه، مردم تصور شفافی از اتفاقاتی که در لبنان رخ میداد نداشتند اما الان این موضوع کمی قابل لمستر است؛ یعنی انسان احساس میکند که تهران خط مقدم است. در لبنان هم شرایط همینگونه بود و اسرائیل نقاط مختلفی را مورد اصابت قرار میداد، در پی این حوادث ما تصمیم گرفتیم به سراغ کسانی برویم که به مردم، مجروحان و آسیبدیدگان جنگ کمک میکنند.
آمبولانسها و امدادرسانهایی که هدف حمله بودند
وی ادامه داد: در میان سازمانهایی که در آنجا حضور داشتند مانند آتشنشانی، سازمانهای امداد و نجات، هلال احمر و صلیب سرخ، ما مجموعه دفاع مدنی را انتخاب کردیم. دفاع مدنی بیشتر از هر سازمان دیگری مورد تهدید بود و بیشتر از بقیه در میدان حضور داشت. این سازمان به نوعی وابسته به حزبالله است و همیشه مورد تهدید قرار داشته است و اسرائیلیها معمولاً آمبولانسها و ماشینهای انفرادی آنها را هدف قرار میدادند.
شعبانی با بیان مسیر تولید این اثر گفت: ما وارد شهر تبنین شدیم و نزدیک به ۷۳ ساعت با امدادگرانی که در یک بیمارستان مستقر بودند و یک تیم بسیار جمعوجور پنج شش نفره را تشکیل داده بودند همراه شدیم. بمبارانهایی در آن منطقه اتفاق میافتاد و این افراد خود را به آن مناطق میرساندند و کارهای امداد و نجات را که در دستور کارشان بود، انجام میدادند. ما نیز به عنوان ناظر و مستندساز سعی کردیم خود را به آنها نزدیک کنیم تا بتوانیم از زندگی، کار و تلاش آنها مستندی تولید کنیم. مستند «نبض در خط مقدم» حاصل همین سفر است.
لبنانیها با روی گشاده از ایرانیان استقبال میکردند
وی افزود: ما به شرایط سیاسی لبنان نپرداختیم و ورود به این مسائل ما را از فضای مقاومتی دور میکرد. ما دوست نداشتیم وارد فضای سیاسی و مسائل داخلی لبنان بشویم و رویکرد ما بیشتر ساخت یک مستند مردمی بود. همچنین بخشهای نظامی شرایط بسیار ویژه و خاصی دارند که طبیعتاً نه تنها ما، بلکه هیچ مستندساز لبنانی و حتی خود نیروهای حزبالله نیز نمیتوانستند وارد آن فضا بشوند.
کارگردان مستند «نبض در خط مقدم» درباره چالشهای مستندسازی در شرایط جنگی اظهار کرد: فیلمبرداری و خصوصاً تولید مستند در شرایط جنگی، حتماً دشواریهای بسیار زیادی دارد. بزرگترین چالش معمولاً در بحرانها و جنگها حفظ امنیت جانی است که برای همه اعضا یکسان است. چالش بعدی این است که معمولاً در چنین مواقعی، کسانی که آسیب دیدهاند حاضر نمیشوند جلوی دوربین بیایند. شرایط به گونهای است که عزیزانشان شهید شده یا از دست رفتهاند و وقتی با دوربین میخواهید به آنها نزدیک شوید، کار بسیار سخت است. شما نه میتوانید با آنها مقابله کنید و نه میتوانید در آن لحظه آنها را قانع کنید.
وی در رابطه با چگونگی رفتار و مواجهه مردم لبنان با ایرانیان گفت: یقیناً مردم لبنان میدانند که ایرانیها بزرگترین حامی معنوی، مادی و تسلیحاتی حزبالله و لبنان هستند. از این جهت، وقتی در شرایط بحران و زمانی که مردم سختترین روزها را میگذرانند، کسانی را از کشوری میبینند که به آن علاقهمند هستند، احساس دلگرمی میکنند. آنها احساس میکنند که حمایت ما فقط در حد حرف و پیامهای سیاسی نیست، بلکه در عمل هم ثابت کردهایم که در شرایط بحرانی در کنار آنها هستیم. آنها مستندساز ایرانی را نیز در کنار خود میدیدند و به همین دلیل با روی گشاده و بسیار خوب از ما استقبال میکردند.
سازمانهای دولتی فکر میکنند وقتی مستند ساخته شد کار تمام شده است
شعبانی با اشاره به وضعیت اکران این مستند بیان کرد: اختیار پخش در دست ما نیست. من کارگردان اثر هستم و تهیهکننده و سرمایهگذار شخص دیگری است و آنها باید برای پخش فیلم تلاش کنند. من هم تمام تلاش خود را کردهام. مستند ما در جشنواره تلویزیونی مستند حضور داشت اما حقیقت این است که متاسفانه تا این لحظه، سرمایهگذار هنوز شرایط پخش گسترده را فراهم نکرده است. سازمانهای دولتی معمولاً فکر میکنند وقتی یک فیلم ساخته شد کار تمام است؛ در صورتی که وقتی ساخت یک فیلم خوب به پایان میرسد، گروه تنها چهل درصد از کار را انجام داده است و شصت درصد باقیمانده مربوط به پخش و توزیع است. اگر این مرحله انجام نشود، انگار فیلم اصلاً ساخته نشده است. ما فیلم را برای جشنوارهها نمیسازیم، بلکه کار برای مردم ساخته میشود. جشنواره صرفاً یک فرصت نمایش است تا مخاطبان حرفهای مستند بتوانند آن را ببینند، اما جایگاه اصلی پخش مستند، تلویزیون است.
این کارگردان در پایان اظهار کرد: کاری در خصوص جنگ چهل روزه ساخته شده است که انشاءالله در زمان مناسب اطلاعرسانی خواهد شد. مستند همیشه مظلوم است. مستند در جنگ و بحران و در بدترین و سختترین شرایط ساخته میشود و این بیمهریها و بیتوجهیها به روند پخش و ساخت آن، انسان را آزار میدهد.
نظرات کاربران