عقب‌ماندگی در درک راهبرد رسانه؛ «فرمانده هرمز» را چقدر می‌شناسید؟

داوود مرادیان کارگردان مستند «فرمانده هرمز» که به دوران، نگرش و دستاوردهای نظامی شهید تنگسیری می‌پردازد در گفتگو با خبرنگار مهر درباره سابقه خود بیان کرد: من پیش از این مستند، سال‌ها روی موضوعات مرتبط با جزایر و نیروی دریایی کار کرده‌ام. مجموعه مستند «سلاح ایرانی» را ساخته‌ام که در آن مصاحبه‌های بسیار عمیقی درباره موضوعات مختلف، از شناورها گرفته تا تاریخ، انجام داده‌ام. به همین دلیل، ذهنیت و شناختی کامل از فرماندهی و این حوزه داشتم. از سال ۱۳۸۶ با روابط عمومی سپاه همکاری کردم و بعد از سال ۱۳۸۶ به‌عنوان مستندساز در نیروی دریایی حاضر شدم. مجموعه مستند «اشغال جزایر» و همچنین مجموعه‌هایی که احتمالاً بخش‌هایی از آنها را در فضای مجازی دیده‌اید، مانند مجموعه مستند «روایت یک تنگه» که از پرس‌تی‌وی پخش شد حاصل همین سال‌هاست. این وظیفه‌ام بود که سراغ این موضوع بروم؛ چراکه به نوعی هم به خود شهید قول داده بودم.

عقب‌افتادگی در درک راهبردهای رسانه‌ای

مرادیان در پاسخ به پرسشی درباره دیر آشکار شدن اهمیت و جایگاه فرماندهان و مسئولان کشورمان عنوان کرد: این مسئله به مدیریت رسانه برمی‌گردد و البته به خود افراد هم مربوط است. بعضی فرمانده‌ها شاید شرم حضور داشته باشند و نخواهند تا زمان حیاتشان درباره آنها بحث شود یا دست‌کم در زمان مسئولیتشان این اتفاق بیفتد. وقتی می‌روند، سیستم هم شاید نخواهد فرماندهی که رفته برجسته شود.

وی ادامه داد: ما در فضای رسانه‌ای خودمان دچار عقب‌ماندگی در درک راهبرد هستیم و من این را با گوشت و پوستم حس کرده‌ام. به طور مثال از زمان نادرشاه، هر بار که ایران به سمت ایجاد یک نیروی مقتدر دریایی بومی رفت، عواملش را کشتند، یا بعضاً به شاه‌ها اولتیماتوم دادند که حق ندارید توپ روی شناورت ببندید و یا مثلاً در دوره محمدرضا پهلوی، اگر به او چیزی می‌دادند، همراه با مستشاران بود و برای تعمیرش باید به هندوستان می‌رفت. آنها حتی موشک استاندارد شلیک نکردند که بتواند صد کیلومتر طی کند بلکه از موشک‌های بیست کیلومتری استفاده می‌کردند تا خطری برای شناورهای فرامنطقه‌ای نداشته باشد. از این رو، اینکه نیروی دریایی ما در زمان پس از انقلاب به این توانایی رسید کار بسیار بزرگی بود.

این کارگردان با تاکید بر مشکلات راهبردهای رسانه‌ای اظهار کرد: مشکل ما راهبردی است. ما تقریباً تا همین الان منتظر دریافت کد از مرکز طرح و برنامه صداوسیما هستیم. موقعی که ما شروع به ساخت پروژه کردیم، تمام فرماندهان ما زنده بودند. شناورها وجود داشتند و شرایط بسیار مناسب‌تر بود. نام مستندمان را «دکل‌های خونین» گذاشته بودیم و آنها به این نام و چیزهای دیگر اعتراض کردند. اما الان که با شما صحبت می‌کنم، فرماندهان ناوهای جماران و دنا، شهید شده‌اند و چیزهای زیادی آسیب دیده است. آنها روی زمین، مظاهر دانش ایرانی را مورد اصابت قرار داده‌اند. ناو دنا تا نزدیکی ایالات متحده پیش رفت و آنها با غرق کردنش قصد انتقام گرفتن داشتند. با این حال و با گذشت زمان هیچوقت به ما اجازه ندادند تا آن مستند را بسازیم و این اتفاق رخ نداد. مشکل به هیچ‌وجه فرماندهان نیستند؛ این مشکل مدیرانی است که رسانه را خیلی ساده می‌فهمند.

هنری که به بیرون راندن استعمار منجر شد

مرادیان درباره چالش‌های ساخت این مستند بیان کرد: متأسفانه وقتی من ساخت چنین مستند مهم و تأثیرگذاری را شروع کرده‌ام و با اینکه رزومه‌ام گویای توانایی‌ام برای ساخت آن است هیچ نهادی برای کمک به من نیامده است. پرونده ساخت این مستند بسیار دردآور به جلو می‌رود. بچه‌های روایت فتح پای کار آمدند اما نوع آمدنشان این شکلی است که شاید مثلاً شش ماه دیگر بتوانیم یک کمک هزینه از آنها دریافت کنیم. پروژه عملا به صورت موکبی جلو می‌رود و هرکس گوشه‌ای از آن را گرفته تا کار ساخته شود. سوال من این است که نهادهایی مانند صداوسیما، بنیاد شهید و دیگران کجا هستند؟

کارگردان مستند «فرمانده هرمز» درباره رویکرد این اثر بیان کرد: زندگی شهید تنگسیری را می‌توان به چهار بازه جنگ و دفاع مقدس، خانواده‌، دوران حضورش در نیروی دریایی و فرماندهی تقسیم کرد. اما ما در این مستند فقط بر دوران فرماندهی این شهید متمرکز شدیم. مستند از زمانی آغاز می‌شود که ایشان از رهبری حکم می‌گیرند و در حکمشان چند مورد و وظیفه قید شده بود و شهید هم به دنبال تحقق این احکام می‌افتند. در واقع می‌خواهم به این بپردازم و به مخاطب نشان بدهم که یک مدیر آرام، درس‌خوانده و باسواد که سخنانش حکمت خالص است چه فرآیندی را طی می‌کند که در نهم اسفند به این طرف برای اولین بار در تاریخ، استعمار از منطقه خلیج فارس کامل بیرون می‌رود. این هنر شهید تنگسیری و بچه‌های نیروی دریایی سپاه است.

مرادیان در پایان عنوان کرد: در طی سخنان شهید تنگسیری این آشکار می‌شود که جریانی داخلی وجود داشت که مدام جلوی تفکر او می‌ایستاد؛ این چیزی است که در مصاحبه‌های من دائماً وجود دارد و برای اولین بار می‌خواهم آن را در این مستند پخش کنم تا نشان دهم که جریان لیبرالیسم چطور به اقتدار ملی ما ضربه زد.

این مستند در گروه مستند روایت فتح تولید شده است. ویدئوی ضمیمه شده، اختصاصی خبرگزاری مهر از بخشی از مستند «فرمانده هرمز» است.